Het is een warme avond. De barbecue staat aan, iemand draait de hamburgers om en je buurman vraagt waar jouw presentatie volgende week over gaat. Zeg je dan iets als “wij werken aan een cross-functionele transformatie voor duurzame waardecreatie”? Dan kijkt hij waarschijnlijk even naar jou, daarna naar de barbecue, en vraagt of je nog knoflooksaus wilt 🙂
Of zeg je liever “3 afdelingen werken langs elkaar heen, klanten wachten weken op een antwoor, en ik ga laten zien hoe we dat in 3 maanden oplossen”?
Zelfde onderwerp, compleet andere werking.
Hiervoor raad ik coachees altijd de barbecue-test aan: zou jij je verhaal zo ook aan je buurman vertellen?
Voor mij is jargon de grootste rookmachine in communicatie. Het klinkt indrukwekkend, het vult de ruimte, het geeft gewicht aan een verhaal.
Alleen ziet niemand meer waar het precies over gaat. Onderzoek laat bovendien zien dat moeilijke taal een boodschap niet slimmer maakt, maar de spreker juist minder overtuigend. Zelfs je eigen collega’s begrijpen je vaktermen lang niet altijd zo goed als je denkt. Wie iets al weet, onderschat hoe lastig het is voor iemand die het nog niet weet.
Wil je weten of jouw verhaal de test doorstaat? Leg je presentatie eens weg. Kun je de kern in 30 seconden vertellen, zonder slides? Welke woorden zou je nooit gebruiken tegen je buurman? Kun je ieder abstract begrip vervangen door een mens, een handeling of een concreet voorbeeld? En kan je buurman achteraf navertellen wat er verandert, waarom dat nodig is en wat iemand nu moet doen?
Neem een zin als “we willen de klantgerichtheid verder optimaliseren.” Maak er eerst een beeld van: een klant belt nu 4 mensen voordat iemand zijn probleem oplost. Voeg dan de ambitie toe: wij willen dat de eerste medewerker het meteen kan afhandelen. Ineens ziet iedereen het probleem en snapt iedereen wat er verandert.
Dit is trouwens geen pleidooi om je verhaal dommer te maken… het is een manier om het uit te pakken. Lees je tekst voor je volgende presentatie nog 1x hardop en omcirkel ieder woord wat je never nooit bij de barbecue zou gebruiken. Ieder cirkeltje is een wolkje rook. Haal er genoeg weg… en je publiek ziet eindelijk weer waar je verhaal echt over gaat.
Wie helder spreekt, maakt zichzelf niet kleiner. Die maakt zijn gedachte groter.
Jan Scheele
Jan Scheele is end-to-end strategie- en speechcoach voor leiders die communiceren op momenten waarop het ertoe doet.
Jan Scheele is end-to-end strategie- en speechcoach voor leiders die communiceren op momenten waarop het ertoe doet. Beslissingen zijn zichtbaar, belangen lopen door elkaar en woorden bepalen of er vertrouwen ontstaat of niet. Juist daar werkt hij.Als organisator van meer dan vijftig TEDx-events wereldwijd en coach van meer dan 200 TED-sprekers ontwikkelde hij een aanpak die verder gaat dan presentatietechniek. Strategie, storytelling en executive presence vormen bij hem één geheel, afgestemd op de rol en context van de leider. In negen jaar tijd begeleidde hij meer dan 3.500 professionals bij organisaties als Google, Shell, Deloitte, de Politie en het Ministerie van Defensie, vaak rond gevoelige trajecten, strategische keuzes of zichtbare optredens waar weinig ruimte is voor ruis.Hij schrijft over wat sterke communicatie onderscheidt van goede, en waarom dat verschil voor leiders steeds zwaarder weegt.