Tijdens een incompany traject bij een groot bedrijf zag ik een teamleider een lastige vraag krijgen over een reorganisatie. Ze wist het antwoord, dat bleek later in het nagesprek feilloos. Maar op het moment zelf begon ze te hakkelen, herhaalde ze zichzelf, en gaf ze uiteindelijk een antwoord dat veel zwakker was dan wat ze eigenlijk wist.
Dat is geen kwestie van kennis, het is een kwestie van neurologie. Psycholoog Daniel Goleman beschrijft in zijn werk over emotionele intelligentie het fenomeen van de amygdala hijack. Onder plotselinge druk, zoals een kritische vraag, kaapt het emotionele deel van je brein tijdelijk de regie van het rationele deel. Je lichaam reageert alsof er gevaar dreigt, nog voordat je bewust hebt nagedacht over een antwoord. Dat verklaart waarom juist op het moment dat scherpte het hardst nodig is, mensen het minst scherp reageren.
Het goede nieuws is dat dit moment te trainen is. Niet door het antwoord te scripten, want elke vraag is anders, maar door het zenuwstelsel te laten wennen aan de druk zelf. Wie leert om standaard een fysieke pauze in te bouwen voordat hij antwoordt, ook al is het maar twee seconden, geeft het rationele brein de tijd om weer aan het roer te komen. Die twee seconden voelen voor de spreker oneindig lang, voor het publiek zijn ze nauwelijks merkbaar en werken ze juist als een teken van rust en gezag.
