Het lijkt soms alsof leiders nog nooit zó onder druk hebben gestaan. Oorlogen, politieke onrust, economische onzekerheid, AI die complete sectoren opschudt: de buitenwereld beweegt sneller dan veel organisaties kunnen bijbenen. Juist daardoor zie ik bij coachees steeds vaker hetzelfde gebeuren; niet dat leiders te weinig kennis hebben…. niet dat ze geen visie hebben… maar dat de druk zichtbaar wordt in hun communicatie.
Ze gaan sneller praten, korter luisteren en harder zenden. Of juist kleiner worden dan nodig is. Daar raakt dit onderwerp in mijn optiek de kern van leiderschap. Executive temperament klinkt misschien als een moeilijk begrip, maar het gaat eigenlijk over iets heel simpels: hoe jij je gedraagt als het spannend wordt. Blijf je rustig? Blijf je helder? Blijf je in contact met de mensen tegenover je?
Onderzoek laat al jaren zien dat persoonlijkheid invloed heeft op leiderschap. Een bekende analyse van 73 studies met meer dan 29.000 mensen liet zien dat bepaalde eigenschappen helpen om als leider gezien te worden en effectief te zijn. Toch is dat niet het hele verhaal. Een andere grote analyse uit 2017, gebaseerd op 136 studies, liet zien dat leiders die hun emoties beter herkennen en sturen, gemiddeld ook sterker presteren.
Dat herken ik ook in de praktijk. De leiders die ik echt impact zie maken, zijn lang niet altijd de luidste of meest flamboyante. Vaak zijn het juist de mensen die rust bewaren wanneer de spanning stijgt. Die niet dichtklappen bij kritiek. Die een lastige boodschap kunnen brengen zonder koud te worden. Die stevig zijn, zonder hard te worden.
Je kan dit prima jezelf eigen maken. Film jezelf eens in drie situaties: een rustige uitleg, een stevig standpunt en een lastig vraagmoment. Kijk daarna niet eerst naar je inhoud, maar naar je gedrag. Waar versnel je? Waar verkramp je? Waar verlies je contact?
Vraag daarnaast veel gerichter feedback. Niet: “Hoe vond je het gaan?” Maar: “Waar kwam ik geloofwaardig over?” en “Waar voelde je spanning of afstand?”
Oefen ten slotte met vertragen onder druk. Niet zweverig, maar heel concreet: lager ademen, rustiger beginnen, vaker een korte stilte durven laten vallen. Juist daar ontstaat vaak meer gezag.
Misschien is dat wel de kern. Sterk leiderschap zit niet alleen in wat je zegt. Het wordt pas echt zichtbaar in hoe jij blijft staan wanneer de druk toeneemt.
