Ik heb er weinig moeite mee als een leidinggevende AI gebruikt om een lange mail korter te maken, een presentatie te structureren of een tekst net wat scherper te formuleren. Daar is het prima gereedschap voor. Bij persoonlijke communicatie ligt voor mij de grens ergens anders.
Neem een bedankmail aan een medewerker na een zwaar project. De woorden zijn warm, zorgvuldig gekozen en misschien zelfs beter geformuleerd dan de directeur het zelf had gekund. Daarna ontdek je dat de hele mail door ChatGPT is geschreven en vrijwel ongezien is verstuurd. Ik denk dat zo’n boodschap meteen iets van zijn waarde verliest. Niet omdat de tekst slecht is, maar omdat je ineens twijfelt hoeveel aandacht er werkelijk achter zat.
Daar blijkt inmiddels behoorlijk duidelijk onderzoek naar te zijn gedaan. Coman en Cardon onderzochten in 2025 onder ruim 1.100 professionals hoe zij kijken naar leidinggevenden die AI gebruiken voor hun communicatie. Bij weinig AI-gebruik werd 83% van de leiders als oprecht gezien. Wanneer AI intensief werd ingezet, zakte dat naar 40 tot 52%.
Opvallend is vooral waar mensen die grens trekken. Voor een zakelijke update, samenvatting of informatieve mail vinden medewerkers het gebruik van AI nauwelijks een probleem. Bij waardering, motivatie en emotionele boodschappen verandert dat oordeel flink. Kennelijk vinden we niet iedere boodschap even geschikt om uit te besteden.
Aandacht heeft ineens weer waarde
In de management- en marketingliteratuur wordt dit wel de Authenticity Premium genoemd. Naarmate het gemakkelijker wordt om iets perfect te produceren, krijgt zichtbaar menselijke aandacht juist meer waarde.
Dat idee bestond trouwens al lang voordat ChatGPT opdook. Onderzoekers beschreven in het Journal of Marketing in 2015 dat consumenten handgemaakte producten meer waarderen. Niet noodzakelijk omdat ze kwalitatief beter zijn. Mensen denken er tijd, aandacht en liefde van de maker in te herkennen. Bij een cadeau voor iemand die je dierbaar is, wordt dat effect nog sterker.
Een handgeschreven verjaardagskaart is daar het simpelste voorbeeld van. Niemand bewaart die kaart omdat je letters zo mooi zijn. Je bewaart hem omdat iemand is gaan zitten, iets heeft bedacht en het speciaal voor jou heeft opgeschreven.
Ik zie daar een interessante parallel met leiderschapscommunicatie. In mijn werk help ik mensen juist om beter te formuleren, scherper te structureren en een presentatie goed voor te bereiden. AI maakt dat allemaal sneller. Een matige eerste versie wordt binnen een minuut beter. Een onhandige mail klinkt ineens professioneel. Een speech kan eindeloos worden gepolijst.
Daar zit alleen een vreemde grens. Als alles perfect geformuleerd is, maar niets meer verraadt wie het heeft geschreven, verdwijnt er ook iets.
Authenticiteit betekent niet dat je maar wat moet doen
Dat is geen pleidooi voor slordigheid of voor presentaties die je maar één keer bekijkt voordat je het podium opstapt. Herminia Ibarra beschreef in haar bekende Harvard Business Review-artikel The Authenticity Paradox al hoe beperkend het idee kan zijn dat authentiek leiderschap betekent dat je altijd precies “jezelf” moet blijven. Leiders ontwikkelen zich juist door nieuw gedrag uit te proberen en andere manieren van communiceren te leren.
Een spreker die een verhaal twintig keer heeft geoefend kan volkomen geloofwaardig zijn. Sterker nog, bij de beste sprekers merk je vaak juist hoeveel voorbereiding erin zit. Voorbereiding is iets anders dan afstand. Het verschil zit volgens mij vooral in wie het denkwerk heeft gedaan.
Gebruik AI gerust om een verhaal beter te ordenen, dubbelingen te schrappen of een lastige alinea begrijpelijker te maken. Laat het desnoods tien alternatieven geven voor een opening. Alleen zou ik bij persoonlijke communicatie altijd zorgen dat de kern van jou blijft komen: iets wat je zelf hebt gezien, een concrete herinnering, een uitgesproken mening of een formulering die je zelf ook echt zou gebruiken.
Een directeur die schrijft “bedankt voor je enorme inzet de afgelopen periode” kan dat naar tweehonderd medewerkers sturen. “Ik zag je vorige week om half zeven nog met dat klantteam zitten terwijl iedereen al naar huis was” kan maar voor één persoon bedoeld zijn.
Dat verschil wordt door AI alleen maar waardevoller.
Vrijwel iedereen krijgt inmiddels toegang tot gereedschap waarmee teksten foutloos, vriendelijk en professioneel kunnen klinken. Perfect formuleren wordt daardoor minder bijzonder. Dat je zichtbaar zelf hebt gekeken, nagedacht en iets hebt bedoeld, wordt juist schaarser.
Misschien is dat wel de vreemdste consequentie van generatieve AI voor leiderschapscommunicatie: hoe makkelijker perfecte woorden worden, hoe meer waarde we gaan hechten aan bewijs dat er werkelijk iemand achter zat.
